Bitcoin nega keskin tushib ketdi?
Bu hafta bitcoin narxi taxminan $60,000 atrofida savdolandi, bu esa uni so‘nggi bir necha oy ichidagi eng past darajaga olib tushdi. Oktyabr oyida qayd etilgan $126,000 rekord cho‘qqisidan buyon aktiv o‘z qiymatining 52% dan ko‘prog‘ini yo‘qotdi. Eng e’tiborli jihati shundaki, bu pasayishga sabab bo‘ladigan aniq bitta voqea yo‘q.
SkyBridge Capital asoschisi Entoni Skaramuchchining aytishicha, bozor sharoitlari bunday qulashni majbur qiladigan darajada yomon emas edi. Aynan shu noaniqlik investorlar orasida qo‘rquvni kuchaytirdi va “Bitcoin davri tugayaptimi?” degan savollarni yuzaga chiqardi.
Bozor qanchalik og‘ir zarba oldi?
Payshanba kuni bitcoin $60,062 gacha tushdi. Bir kun ichida 15% dan ortiq pasayish qayd etildi va bu tarixdagi eng og‘ir savdo kunlaridan biri bo‘ldi. Texnik ko‘rsatkichlardan biri bo‘lgan RSI 18 darajaga tushib, aktiv haddan tashqari sotilgan hududga kirdi.
Faqat bitcoin emas — ether va solana ham haftalik hisobda mos ravishda 24% va 26% ga pasaydi. Bu holat butun kripto bozorida ishonch susayganini ko‘rsatmoqda.
Qayta sakrash bo‘ldimi?
Juma kuni bitcoin qisqa muddatli tiklanishni ko‘rsatib, qariyb 9% ga o‘sdi va $69,600 atrofida savdolandi. Biroq umumiy yo‘qotishlar hanuz juda katta bo‘lib qolmoqda.
Ushbu holat investorlarni bitcoinning asl vazifasi haqida qayta o‘ylashga majbur qildi: u haqiqatan ham valyutami yoki qiymat saqlovchi aktivmi?
Institutsional investorlar nega chekinmoqda?
Eng jiddiy xavotirlardan biri — institutsional talabning pasayishi. Spot bitcoin ETFlaridan katta miqdorda mablag‘ chiqib ketmoqda. Yanvar oyida $3 milliarddan ortiq, dekabrda $2 milliard va noyabrda qariyb $7 milliard chiqim qayd etilgan.
Deutsche Bank tahlilchilariga ko‘ra, bu jarayon likvidlikni kamaytirib, bitcoin narxiga qo‘shimcha bosim bermoqda. Shuningdek, so‘nggi yillarda Strategy kompaniyasiga o‘xshab bitcoin sotib olishni boshlagan firmalar ham xaridlarni sekinlashtirdi yoki to‘xtatdi.
“Raqamli oltin” g‘oyasi barbod bo‘lyaptimi?
Investorlar bitcoinni an’anaviy xavfsiz aktiv — oltin bilan solishtirishga tobora kamroq ishonmoqda. Oxirgi 12 oyda bitcoin 28% ga pasaygan bo‘lsa, oltin shu davrda 72% ga oshdi. Bu esa makroiqtisodiy xavflar fonida oltinning ustunligini ko‘rsatdi.
Aksincha, bitcoin ko‘pincha aksiyalar kabi riskli aktivlar bilan birga harakat qilmoqda. Masalan, 2025-yil aprel oyida e’lon qilingan yangi boj tariflaridan so‘ng bitcoin 10% ga tushgan, S&P 500 esa taxminan 4% ga pasaygan.
To‘lov vositasi sifatida bitcoin nega chetga chiqdi?
Ilgari bitcoinni kundalik to‘lovlar uchun targ‘ib qilishga urinishlar bo‘lgan. Ayrim restoran va qahvaxonalar uni qabul qilgan bo‘lsa-da, bu tashabbuslar ommalashmadi. Bugungi kunda bozor e’tibori dollar bilan bog‘langan stablecoinlarga qaratilmoqda.
Bitwise kompaniyasidan Rayan Rasmussenning ta’kidlashicha, Wall Street stablecoinlarni to‘lov tizimlarini tubdan o‘zgartiruvchi texnologiya sifatida qabul qilmoqda, bitcoin esa endi boshqa turdagi aktivga aylangan.
Texnologik xavflar ham narxga ta’sir qilyaptimi?
Investorlar orasida bitcoin tarmog‘ining kelajakda buzilishi yoki kvant kompyuterlar tahdidi haqidagi xavotirlar ham kuchaymoqda. Ayrim mutaxassislar bu risklar asta-sekin narxga singib borayotganini ta’kidlashmoqda.
Bitwise ushbu xavflarni kamaytirish uchun maxsus tadqiqot va himoya loyihalariga sarmoya kiritayotganini ma’lum qilgan.
Ishonch butunlay yo‘qoldimi?
Umumiy kayfiyat sovuqlashgan bo‘lsa-da, bitcoin tarafdorlari hali ham bor. Entoni Skaramuchchi ushbu pasayish vaqtida ham bitcoin sotib olganini aytib, asosiy hikoya o‘zgarmaganini ta’kidladi.
Shunga qaramay, u ham kelajak borasida aniq javob yo‘qligini tan oldi: bozor qayerga qarab ketishini hech kim oldindan bila olmaydi.