Buyuk Britaniya AQShga o‘z harbiy bazalaridan foydalanib, Eronning Hormuz bo‘g‘ozidagi faoliyatiga qarshi zarbalar berishga ruxsat berdi. Bu haqda BBC xabar berdi. Qaror avval faqat mudofaa maqsadlarida berilgan ruxsat doirasining kengaytirilganini anglatadi.
Buyuk Britaniya siyosatida qanday o‘zgarish bo‘ldi?
Avval bosh vazir Kir Starmer AQSh kuchlariga Britaniya bazalaridan faqat mudofaa maqsadida foydalanishga ruxsat bergan edi. Endilikda esa hukumat AQShga dengiz yo‘llarini himoya qilish uchun zarba berish imkonini ham berdi. Bu “jamoaviy o‘zini himoya qilish” tamoyili bilan asoslanmoqda.
Qaysi harbiy bazalardan foydalanilmoqda?
AQSh kuchlari asosan Glostershirdagi RAF Fairford bazasi hamda Hind okeanidagi Chagos orollarida joylashgan Diego Garcia bazasidan foydalanmoqda. Ushbu bazalar mintaqaviy operatsiyalar uchun muhim strategik ahamiyatga ega.
Qanday hodisalar keskinlikni oshirdi?
AQSh rasmiylariga tayanilgan xabarlarga ko‘ra, Eron Diego Garcia bazasiga ikki ballistik raketa uchirgan, ammo ular nishonga yetmagan. Ulardan biri parvoz vaqtida ishdan chiqqan, ikkinchisi esa AQSh harbiy kemasi tomonidan yo‘q qilingan.
Xalqaro munosabatlar qanday rivojlanmoqda?
AQSh prezidenti Donald Tramp Buyuk Britaniya qarorini kechikkan deb baholadi. Eron tashqi ishlar vaziri Abbos Aroqchi esa bu qaror Britaniya fuqarolarini xavf ostiga qo‘yayotganini aytdi.
Ichki siyosiy reaksiya qanday bo‘ldi?
Buyuk Britaniyada ham qaror tanqidga uchradi. Konservatorlar rahbari Kemi Badenoch buni keskin siyosiy burilish deb atadi. Liberal demokratlar va “Yashillar” partiyasi vakillari esa parlament ovoz berishini talab qildi.
Hormuz bo‘g‘ozi nega muhim?
Ushbu bo‘g‘oz orqali jahon neft eksportining qariyb beshdan bir qismi o‘tadi. Oxirgi vaqtlarda kemalar harakati keskin kamaygan — mart boshidan beri 100 ga yaqin kema o‘tgan, holbuki avval bu ko‘rsatkich kuniga 138 ta edi.
Hukumat bu qarorni qanday izohlamoqda?
Downing Street vakillari Eronning kemalarga hujumlari mintaqadagi inqirozni kuchaytirishi va iqtisodiy ta’sirlarni og‘irlashtirishini ta’kidladi. Shu sababli bu qaror xavflarni kamaytirishga qaratilgan deb baholanmoqda.
Eron qanday javob bermoqda?
Eron bu qarorni agressiyada ishtirok deb baholab, Britaniyani AQSh bilan hamkorlikni to‘xtatishga chaqirdi. Tehron o‘zini himoya qilish huquqidan foydalanishini ma’lum qildi.
Vaziyat qanday rivojlanishi mumkin?
Rasmiy London o‘zini to‘g‘ridan-to‘g‘ri harbiy harakatlarda ishtirok etmayotganini ta’kidlamoqda. Biroq qaror mintaqadagi keskinlikni yanada oshirishi mumkin va vaziyat hozircha noaniqligicha qolmoqda.