Nega dvigatel ba’zan birdan jonlanib ketadi?
Ko‘plab haydovchilar shuni sezgan: trassada bir necha daqiqa odatdagidan biroz faolroq yurilgach, avtomobil xuddi o‘zgargandek bo‘ladi. Sustlik yo‘qoladi, gaz pedali tezroq javob bera boshlaydi, tortish kuchi bir maromda seziladi. Bu tasodif emas. Yuqoriroq yuklama paytida dvigatel ichida to‘plangan ayrim qoldiqlar yonib ketadi va bu uning ishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi.
Doimiy sokin harakat nimasi bilan xavfli?
Agar dvigatel doimo past aylanishlarda ishlasa va kamdan-kam faol rejimga chiqsa, ichki qismlarda zich cho‘kindilar paydo bo‘la boshlaydi. Vaqt o‘tishi bilan ular mexanizmlarning normal ishlashiga xalaqit beradi va ularni yo‘qotish ancha mushkul bo‘lib qoladi.
Nega haddan tashqari zo‘riqtirish ham foydali emas?
Dvigatelni doimiy ravishda imkoniyatining eng yuqori chegarasida ishlatish uni “sog‘lomroq” qilmaydi. Aksincha, bu detal va tugunlarning tezroq eskirishiga, moy xususiyatlarining yomonlashishiga olib keladi. Shu sababli eng to‘g‘ri yo‘l — muvozanatni saqlashdir.
Nima uchun dvigatelga turli rejimlar kerak?
Dvigatel bir xil ish rejimini yoqtirmaydi. Doim sokin ishlaganda yonilg‘i yonishidan qolgan izlar ichkarida saqlanib qoladi. Vaqti-vaqti bilan ish xarakterini o‘zgartirish esa yangi cho‘kindilarning uzoq turib qolishiga yo‘l qo‘ymaydi. Yuqori harorat ularni kuydiradi, qizigan moy esa ortiqcha iflosliklarni filtr tomonga olib chiqadi.
Nega trassada bunday muammo sezilmaydi?
Njcar.ru portali ta’kidlashicha, shahar tashqarisiga tez-tez chiqib turadiganlar uchun maxsus usullar shart emas. Yuqori tezlikda harakat, tezlanishlar va quvib o‘tishlar dvigatel uchun zarur sharoitlarni o‘z-o‘zidan yaratadi. Shahar ichidagi hayot esa butunlay boshqacha.
Shahar rejimi nimasi bilan murakkab?
Qisqa masofalar, svetoforlar va zich oqim dvigatelga yuqori aylanishlarga chiqish imkonini bermaydi. Bu holat ayniqsa avtomatik uzatmalar qutisiga ega avtomobillarda yaqqol seziladi. Shunday sharoitda haydovchi dvigatel rejimini ataylab o‘zgartirishi kerak bo‘ladi.
Shaharda dvigatelni qanday “faollashtirish” mumkin?
Bo‘sh yo‘l uchastkasida har 100 kilometrda bir-ikki marta aylanishlarni taxminan 4000 gacha ko‘tarib, ularni bir necha daqiqa ushlab turish tavsiya etiladi. Avtomatik uzatma bilan jihozlangan mashinalarda sport rejimi bu ishni osonlashtiradi. Bu usul dvigatel bilan birga katalitik neytrallagich uchun ham foydali.
Nega sovuq dvigatel bilan darhol yurish mumkin emas?
Qishda dvigatelni ishga tushirib, darhol yo‘lga chiqish eng yaxshi qaror emas. Moy hali qizib, to‘liq aylana boshlamaguncha, detallarning yeyilishi sezilarli darajada oshadi. Shu sababli ko‘pchilik haydovchilar mashinaga biroz vaqt beradi.
Yoqilg‘i sarfi qanday tekshirildi?
Tajriba uchun 1,6 litrli, 123 ot kuchiga ega Kia Rio tanlandi. Avtomobil tun bo‘yi –15 daraja sovuqda tashqarida turgan, ertalab esa dvigatel –10 daraja haroratda butunlay sovuq holda ishga tushirilgan. Yoqilg‘i sarfini aniq o‘lchash uchun standart bak o‘rniga alohida idishdan foydalanildi.
Qizdirish paytida qancha yoqilg‘i ketadi?
Sovuq ishga tushirilgach, dvigatel 15 daqiqa ishladi — bu ko‘pchilik avto-ishga tushirish tizimlarida qo‘yiladigan odatiy vaqt. Qo‘shimcha elektr iste’molchilari o‘chirilgan, faqat salonni isitish uchun pech yoqilgan edi. Natijada dvigatel harorati taxminan 55 darajaga yetdi.
Nega dvigatelni uzoq qizdirish foydasiz?
O‘lchovlar shuni ko‘rsatdiki, bir litr yoqilg‘ining qariyb 450 millilitri faqat qizdirishga sarflangan. Aslida sakkiz daqiqa yetarli bo‘lgan, qolgan vaqt esa faqat ortiqcha sarfga olib kelgan. Agar dvigatel bir soat ishlasa, sarf 1,8 litrga yetadi, ish haroratiga chiqqan motor esa soatiga taxminan 0,8 litr bilan cheklanadi.