Donald Tramp va Emmanuel Makron o‘rtasidagi so‘nggi tortishuv xalqaro jamoatchilik e’tiborini tortdi. Vashingtonda yangragan bayonotlar diplomatik etika va siyosiy nutq chegaralari haqida keng muhokamalarga sabab bo‘ldi. Voqea tafsilotlari manba orqali yoritilgan.
Vashingtondagi chiqishda nimalar yuz berdi?
1-aprel kuni diniy yetakchilar va rasmiylar ishtirok etgan tushlikda Tramp NATO ittifoqchilarini Eron bilan bog‘liq mojaroda faol bo‘lmaganlikda tanqid qildi. Shu bilan birga, u Makron va uning rafiqasi Brijit Makron ustidan kulib, uning fransuzcha talaffuziga taqlid qildi.
Tramp o‘z nutqida 2025-yil may oyida tarqalgan videoni ham eslatdi. Unda Makron Vetnamga tashrifi vaqtida samolyotdan tushishga tayyorlanayotganida rafiqasi tomonidan yuzidan itarilgandek ko‘ringan holat aks etgan edi. Keyinchalik Makron bu voqeani oddiy hazil sifatida izohlagan.
Tramp aynan nimalarni aytdi?
Xabarlarga ko‘ra, Tramp hazil aralash Makron hali ham “zarba”dan o‘ziga kelmaganini aytgan. U, shuningdek, Fransiyani harbiy operatsiyalarda ishtirok etishga chaqirganini tasvirlab, ehtimoliy rad javobini fransuzcha ohangda masxara qilgan.
Bundan tashqari, u NATOning ishonchliligiga shubha bildirib, yirik mojaro yuzaga kelsa, ittifoq yetarli yordam ko‘rsatmasligi mumkinligini ta’kidlagan.
Makron bu gaplarga qanday javob berdi?
Makron Trampning bayonotlarini rad etib, bunday fikrlar na o‘rinli, na munosib ekanini aytdi. U urush va tinchlik masalalari jiddiy yondashuvni talab qilishini alohida ta’kidladi.
Janubiy Koreyaga tashrifi davomida Makron global muammolar bo‘yicha izchil siyosat yuritish zarurligini qayd etdi. Uning fikricha, har kuni qarama-qarshi bayonotlar berish vaziyatni murakkablashtiradi va muammolarni hal qilishga to‘sqinlik qiladi.
Makron NATO va Eron mojarosi haqida nima dedi?
Makron NATO kabi ittifoqlar ishonch asosida faoliyat yuritishini ta’kidladi. Unga ko‘ra, hamkor davlatlar zarur paytda harakat qiladi, ammo bu masalalarni har kuni ommaviy muhokama qilish shart emas.
U AQSh va Isroilning Erondagi harakatlarini mustaqil qaror sifatida baholab, Fransiya bunday operatsiyalarda qatnashishga majbur emasligini bildirdi.
Shuningdek, Makron qisqa muddatli harbiy zarbalar yadro muammosini to‘liq hal eta olmasligini, bu jarayon uzoq muddatli va murakkab ekanini ta’kidladi.
Fransiyada Trampning so‘zlari qanday kutib olindi?
Trampning bayonotlari Fransiyada keskin tanqid qilindi. Hatto Makronni tanqid qiluvchi siyosatchilar ham uni himoya qilib chiqdi va bunday gaplarni nomaqbul deb baholadi.
Siyosatchilar fikricha, bunday masxarali chiqishlar global inqirozlar fonida jiddiylikni kamaytiradi va davlatlar o‘rtasidagi ishonchga zarar yetkazadi.