Xorijiy raqamli kompaniyalardan soliq tushumlari qanday o‘zgardi?
2025 yil yakunlariga ko‘ra, O‘zbekiston davlat byudjetiga elektron xizmatlar ko‘rsatuvchi xorijiy texnologik kompaniyalardan tushgan soliq tushumlari sezilarli darajada oshdi. Umumiy to‘lovlar hajmi 181,3 mlrd so‘mni tashkil etib, bu ko‘rsatkich avvalgi hisobot yiliga nisbatan 50 % ga yuqori bo‘ldi.
Nechta xorijiy kompaniya soliq tizimida ro‘yxatdan o‘tgan?
Ayni paytda mamlakat soliq maydonida raqamli faoliyat yuritayotgan 78 ta xorijiy tadbirkorlik subyekti rasmiy ravishda ro‘yxatdan o‘tgan. Ushbu kompaniyalar belgilangan tartibda soliq majburiyatlarini bajarib kelmoqda.
Asosiy soliq tushumlarini qaysi kompaniyalar shakllantirdi?
To‘lovlar tarkibi tahlili bozorning yirik ishtirokchilari ustunligini ko‘rsatmoqda. Eng katta ulush Apple kompaniyasiga to‘g‘ri kelib, u byudjetga 49,5 mlrd so‘m yo‘naltirdi. Undan birozgina ortda Meta 49 mlrd so‘m bilan ikkinchi o‘rinni egalladi. Google esa 44,4 mlrd so‘m to‘lab, uchinchi pog‘onadan joy oldi.
Boshqa xalqaro platformalarning hissasi qanday bo‘ldi?
Sun’iy intellekt yechimlari ishlab chiquvchisi OpenAI o‘z mavqeini mustahkamlab, davlat byudjetiga 11,7 mlrd so‘m soliq to‘ladi. Shuningdek, yetakchi o‘nlikka Booking.com (4,3 mlrd so‘m), TikTok (3,5 mlrd so‘m), Netflix (1,8 mlrd so‘m), Acca (1,6 mlrd so‘m), Xsolla (1,5 mlrd so‘m) va Amazon (1,4 mlrd so‘m) kirdi.
O‘zbekistonda elektron xizmatlar bozori qanday rivojlanmoqda?
Raqamli xizmatlar bozorining moliyaviy ko‘rsatkichlari barqaror o‘sishni namoyon etmoqda. 2025 yilda xorijiy provayderlar tomonidan O‘zbekiston foydalanuvchilariga ko‘rsatilgan elektron xizmatlar umumiy qiymati 1 482,3 mlrd so‘mni tashkil etdi. Taqqoslash uchun, 2024 yilda bu ko‘rsatkich 1 003,4 mlrd so‘m bo‘lgan.
Xorijiy raqamli kompaniyalarga qanday talablar qo‘yilgan?
Amaldagi qonunchilikka muvofiq, xorijiy yuridik shaxslar soliq hisobotlarini taqdim etishi va hisoblangan summalarni har chorakdan keyingi oyning yigirmanchi sanasidan kechiktirmay to‘lashi shart. Bu tartib byudjet tushumlarining muntazamligini ta’minlaydi.
“Google solig‘i” mexanizmining mohiyati nimada?
O‘zbekistonda joriy etilgan, ommaviy tilda “Google solig‘i” deb ataladigan xorijiy kompaniyalar uchun QQS mexanizmi ularning mamlakat hududida ofis ochishini yoki jismoniy ishtirokini talab qilmaydi. Ro‘yxatdan o‘tish, hisobot topshirish va soliq to‘lash jarayonlari Soliq qo‘mitasining maxsus elektron QQS-ofisi orqali masofadan amalga oshiriladi.