O‘zbekiston 2026-yilda sun’iy yo‘ldosh interneti xizmatlarini sinov tariqasida ishga tushirishni rejalashtirmoqda. Bu haqda Bosh vazir Abdulla Aripov 27-mart kuni Shymkent shahrida o‘tkazilgan Digital Qazaqstan 2026 xalqaro forumida ma’lum qildi.
Sun’iy yo‘ldosh interneti nima uchun muhim?
Ushbu loyiha mamlakatning eng olis va tog‘li hududlarini internet bilan ta’minlashga qaratilgan. Shu maqsadda hukumat tomonidan sun’iy yo‘ldosh operatorlari uchun maxsus soliq imtiyozlari paketi ishlab chiqilgan.
Raqamli infratuzilma qanday rivojlanmoqda?
So‘nggi to‘qqiz yil ichida O‘zbekistonda keng polosali internet qamrovi 41 foizdan 99,5 foizga yetdi. Tarmoq o‘tkazuvchanligi esa 40 baravar oshdi.
Elektron hukumat tizimlarining yagona ma’lumotlar markaziga birlashtirilishi natijasida davlat budjeti xarajatlari 30 foizga kamaydi. Hozirda sun’iy intellekt infratuzilmasini qo‘llab-quvvatlash uchun yirik hisoblash klasteri ishga tushirilish arafasida.
Sun’iy intellekt qanday qo‘llanilmoqda?
Sun’iy intellekt sanoatda ham faol qo‘llanilmoqda. Bunga misol sifatida Olmaliq kon-metallurgiya kombinatidagi 3-sonli mis boyitish fabrikasi keltiriladi. Bu yerda 60 dan ortiq tizim va 20 mingdan ziyod sensorlar orqali ishlab chiqarish jarayonlari real vaqt rejimida tahlil qilinadi.
Ushbu yo‘nalishni rivojlantirish uchun mamlakatda Sun’iy intellekt alyansi tashkil etilgan va 19 ta maxsus ilmiy hamda ta’lim laboratoriyalari ochilmoqda.
Startaplar rivoji qanday kechmoqda?
O‘zbekistonda startap ekotizimi ham jadal rivojlanmoqda. Uning umumiy qiymati hozirda 4 milliard dollarga yetgan, bu esa o‘n yil avvalgi 1 million dollarlik ko‘rsatkichdan keskin farq qiladi.
Hozirda mamlakatda 800 ga yaqin startap loyihalari faoliyat yuritmoqda, ulardan 60 tasi allaqachon xizmatlarini eksport qilmoqda. Venchur fondlarining umumiy kapitali esa 350 million dollarga yaqinlashgan.
Xalqaro operatorlar kirib keladimi?
Forumda aniq kompaniyalar nomi aytilmagan bo‘lsa-da, bu tashabbus Prezident Shavkat Mirziyoyev tomonidan ilgari surilgan xalqaro sun’iy yo‘ldosh operatorlarini jalb qilish siyosatiga mos keladi.
Jumladan, Starlink xizmatining rasmiy xaritasida O‘zbekistonda 2026-yilda ishga tushirilishi mumkinligi qayd etilgan. Bu esa global kompaniyalar mamlakat bozoriga qiziqish bildirayotganini anglatadi.