DW manbalariga ko‘ra, marhum Oyatulloh Ali Xomeneining o‘g‘li Mojtaba Xomenei Eronning yangi oliy rahbari etib saylangan bo‘lishi mumkin. Xabarlarga qaraganda, bu qaror mamlakatdagi eng muhim diniy-siyosiy organlardan biri bo‘lgan Ekspertlar kengashi tomonidan qabul qilingan.
Yangi oliy rahbar qanday tanlangan?
Ma’lumotlarga ko‘ra, Mojtaba Xomenei Eronning 88 nafar yuqori martabali shia ruhoniylaridan iborat Ekspertlar kengashi tomonidan saylangan. Ushbu kengash a’zolari islom huquqi bo‘yicha mutaxassislar hisoblanadi va ular Eron fuqarolari tomonidan har sakkiz yilda bir marta saylanadi. So‘nggi saylovlar 2024 yilda bo‘lib o‘tgan.
Manbalar, shuningdek, qaror Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi (IRGC) bosimi ostida qabul qilingan bo‘lishi mumkinligini aytmoqda. Biroq Eron rasmiylari va davlat OAVlari Mojtaba Xomeneining oliy rahbar etib tayinlangani haqida hozircha rasmiy tasdiq bermagan.
Hozirda Eronni kim boshqarmoqda?
Ali Xomeneining vafotidan so‘ng mamlakat vaqtincha uch kishidan iborat kengash tomonidan boshqarilmoqda. Ushbu vaqtinchalik rahbarlik tarkibiga prezident Masud Pezeshkiyan, sud hokimiyati rahbari G‘olam Husayn Mohseni-Ejei hamda Konstitutsiyani qo‘riqlash kengashi a’zosi Oyatulloh Alireza Arafi kiradi.
Ali Xomenei bilan nima yuz berdi?
Oyatulloh Ali Xomenei 1989 yildan beri Eronning oliy rahbari sifatida faoliyat yuritib kelayotgan edi. Xabarlarga ko‘ra, u Isroil va AQSh tomonidan Eron Islom Respublikasiga qarshi o‘tkazilgan harbiy operatsiya davomida halok bo‘lgan. Ushbu operatsiya 28-fevral kuni boshlangan.
AQSh va Isroil nima sababdan operatsiya boshladi?
28-fevral kuni ertalab AQSh va Isroil Eron hududiga zarbalar bera boshladi. AQSh prezidenti Donald Tramp operatsiyaning asosiy maqsadi Eronning yadroviy dasturini yo‘q qilish ekanini aytdi. U, shuningdek, Eron armiyasini qurol tashlashga chaqirib, mamlakat fuqarolarini “o‘z taqdirini o‘z qo‘liga olishga” undadi.
Hujumlarning oqibatlari qanday bo‘ldi?
Eron davlat OAVlari 3-mart kuni bergan ma’lumotga ko‘ra, mamlakat hududidagi zarbalar oqibatida kamida 787 kishi halok bo‘lgan. Javoban Eron Isroil hamda Fors ko‘rfazi mintaqasidagi bir nechta davlatlarga zarbalar yo‘llagan, bu hududlarda ham qurbonlar borligi aytilmoqda.
Tehron rasmiylari arab davlatlari bilan urush olib bormayotganini ta’kidlab, zarbalar faqat mintaqadagi AQSh harbiy bazalariga qaratilganini bildirgan.