Nega Ozarbayjonga hujum haqida savollar paydo bo‘lmoqda?
Fors ko‘rfazi davlatlari yoki Iroq Kurdistonidan farqli ravishda Ozarbayjonda AQSh harbiy bazalari mavjudligi haqida aniq ma’lumotlar yo‘q. Shu sababli mamlakat nima uchun hujum nishoniga aylangani borasida turli savollar tug‘ilmoqda.
Eron Naxichevan Avtonom Respublikasidagi aeroport tomon dronlar uchirilgani haqidagi xabarlar yuzasidan rasmiy izoh bermadi. Ammo ayrim tahlilchilar bu holat Ozarbayjonning Eronning shimoli-g‘arbiy chegarasi yaqinida joylashgani hamda AQSh va Isroil bilan yaqin strategik hamkorligi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkinligini ta’kidlashmoqda.
Ozarbayjon va Isroil o‘rtasidagi hamkorlik qanchalik yaqin?
Aholisining aksariyati shia musulmonlari bo‘lgan dunyoviy davlat — Ozarbayjon bilan Isroil o‘rtasidagi aloqalar 2000-yillardan buyon tobora mustahkamlanib bormoqda.
Ozarbayjon Isroil ishlab chiqaradigan qurol-yarog‘ va harbiy texnikaning yirik xaridorlaridan biri hisoblanadi. Buning evaziga Isroil Ozarbayjondan katta hajmda neft import qiladi. Energetika va mudofaa sohalaridagi bu hamkorlik ikki davlat o‘rtasidagi munosabatlarning muhim qismiga aylangan.
Razvedka sohasida ham hamkorlik bormi?
Mutaxassislar fikricha, Ozarbayjon va Isroil razvedka yo‘nalishida ham yaqin hamkorlik qilishi ehtimoldan xoli emas. Ayniqsa, bu hamkorlik Eron bilan bog‘liq xavfsizlik masalalarini kuzatish bilan bog‘lanadi.
Nega Eron Ozarbayjonni ayblab keladi?
Eron uzoq vaqtdan beri Ozarbayjonni Isroil razvedka xizmati — Mossad agentlariga o‘z hududida faoliyat yuritish imkonini berishda ayblab keladi. Tehronning ta’kidlashicha, Mossad agentlari eronlik yadro olimlariga qarshi operatsiyalarni amalga oshirishda Ozarbayjon hududidan logistika sifatida foydalangan.
Biroq Boku bu ayblovlarni bir necha bor rad etib, ularni asossiz deb ta’kidlab kelmoqda.
Bu mojaro yangi davlatlarni urushga tortishi mumkinmi?
Ayrim kuzatuvchilar fikricha, agar vaziyat keskinlashib, Isroil Ozarbayjon bilan bog‘liq mojaro doirasida to‘g‘ridan-to‘g‘ri hujumga uchrasa yoki harbiy harakatlar kengaysa, bu mintaqadagi mojaroni yanada kengaytirishi mumkin.
Bunday holat ayrim tahlilchilarning fikricha, yangi davlatlarning ham mojaro girdobiga tortilishiga olib kelishi ehtimolini kuchaytiradi. Shu sababli ekspertlar vaziyatni keskinlashtirmaslik va diplomatik yechimlarga ustuvor ahamiyat berish zarurligini ta’kidlashmoqda.