2026-yil 29-yanvar · Muallif: Dmitriy Lukashev
The Telegraph nimani da’vo qilmoqda?
Britaniyaning The Telegraph nashri Rossiyaning zamonaviy raketa qurollarini ishlab chiqarishda Xitoy yordami mavjudligi haqida maqola e’lon qildi. Unda Xitoy tomonidan gipertovushli qurollarni yaratish uchun zarur bo‘lgan texnologiya va uskunalar yetkazib berilayotgani, jumladan, yadroviy kallak tashish imkoniyatiga ega “Oreshnik” raketasi ham tilga olinadi.
Ushbu xulosalar qaysi manbalarga tayangan?
Nashr Ukraina razvedkasi taqdim etgan ma’lumotlarga tayanadi. Unga ko‘ra, Rossiya harbiy zavodlarida Xitoyda ishlab chiqarilgan raqamli dastur bilan boshqariladigan (ChPU) tokarlik stanoklaridan foydalanilmoqda.
ChPU uskunalari qanday imkoniyat beradi?
Zamonaviy ChPU texnologiyalari yuqori aniqlikni ta’minlab, keng ko‘lamli ishlab chiqarishga yo‘l ochadi. Shu sababli Rossiya nafaqat “Oreshnik”, balki “Iskander-M” operativ-taktik raketalari hamda “Topol-M” qit’alararo ballistik raketalarini ham ishlab chiqara olmoqda, deyiladi maqolada.
Xitoydan yetkazib berishlar hajmi qanchalik katta?
The Telegraph ma’lumotiga ko‘ra, Xitoydan Rossiyaga yetkazib berilgan harbiy texnologiyalar hajmi 10 milliard dollardan oshadi. Shu bilan birga, real ko‘rsatkichlar rasmiy baholardan ancha yuqori bo‘lishi mumkinligi ta’kidlanadi.
Mikrochiplar va elektronika qanchalik muhim?
Xitoydan olib kirilgan mikrochiplar va xotira platalari yuqori aniqlikdagi qurollar, aviatsiya hamda uchuvchisiz uchish apparatlarida qo‘llaniladi. Ushbu elektron komponentlar qiymati taxminan 5 milliard dollarni tashkil etadi.
Rossiya harbiy sanoati nimaga bog‘liq?
Nashrga ko‘ra, Rossiya harbiy-sanoat majmuasining sezilarli qismi Xitoydan kelayotgan butlovchi qismlarga qaram. Bu ta’minot bo‘lmaganida, Rossiya hozirgi ishlab chiqarish sur’atlarini ushlab tura olmas edi, deb yozadi The Telegraph.
“Oreshnik” qachon qo‘llanilgan?
Eslatib o‘tilishicha, Rossiya Qurolli kuchlari “Oreshnik” raketasini ilk bor 2024-yil noyabr oyida Ukraina hududiga zarba berishda qo‘llagan. Ikkinchi zarba esa 2026-yil 9-yanvar kuni amalga oshirilgan bo‘lib, nishon Lvov viloyatidagi obyekt bo‘lgan.