:contentReference[oaicite:0]{index=0}da 15 turdagi mahsulot ishlab chiqarish uchun zarur xomashyo importiga bojlarni bekor qilish rejalashtirilmoqda. Bu qaror mahalliy ishlab chiqaruvchilarni qo‘llab-quvvatlash va “tarif inversiyasi” muammosini hal qilishga qaratilgan.
Nega bu islohot zarur bo‘ldi?
Ochiq muloqot davomida bosh vazir o‘rinbosari :contentReference[oaicite:1]{index=1} mavjud muammoni tasdiqladi: tayyor mahsulot importi ko‘pincha bojdan ozod, ammo xomashyo importi katta to‘lovlarga tortiladi.
Bu esa mahalliy ishlab chiqarishni qimmatlashtirib, xorijiy mahsulotlar bilan raqobatni qiyinlashtiradi.
Geosiyosiy omillar narxlarga qanday ta’sir qilmoqda?
Xo‘jayevga ko‘ra, MDH davlatlaridan xomashyo importiga bog‘liqlik narxlarning oshishiga olib kelmoqda. Masalan, Rossiya va Belarusdan keltiriladigan shakar narxi 650–700 dollar/tonna bo‘lsa, Braziliyada bu 500–550 dollarni tashkil etadi, biroq bojlar sabab arzon variant ham qimmatga tushadi.
Faqat 40 ta yirik kompaniyaning o‘zi yiliga 100 ming tonnadan ortiq shakar talab qiladi.
Qaysi mahsulotlar ro‘yxatga kiritilgan?
Dastlab 40 turdagi mahsulot rejalashtirilgan bo‘lsa-da, biznes bilan maslahatlashuvlardan so‘ng ro‘yxat 15 taga qisqartirildi. Tanlov mahalliy ishlab chiqarilmaydigan yoki yetarli darajada ishlab chiqarilmaydigan yo‘nalishlarga qaratildi.
Ro‘yxatga quyidagilar kiritilgan: elektroskuterlar, nogironlar aravachalari, kungaboqar yog‘i, shokolad, bolalar ovqati, tez tayyorlanadigan lapsha, qandolat mahsulotlari (marmelad, karamel, pechenye, vafli, pirog, keks), shuningdek jemlar, konservalangan qulupnay va shakarli ichimliklar.
Yangi tizim qanday ishlaydi?
Bojxona qo‘mitasi raisi :contentReference[oaicite:2]{index=2} yangi mexanizm ishlab chiqilayotganini ma’lum qildi.
Yangi tartibga ko‘ra, ushbu mahsulotlar uchun xomashyo import bojlaridan to‘liq ozod qilinadi. QQS va boshqa to‘lovlar esa faqat tayyor mahsulot ichki bozorda sotilganda undiriladi.
Bu biznes uchun nimani anglatadi?
Ushbu islohot ishlab chiqarish tannarxini kamaytirishi, korxonalar yuklamasini oshirishi va mahalliy mahsulotlarni yanada raqobatbardosh qilishi kutilmoqda.
Natijada bozor yanada shaffoflashib, mahalliy ishlab chiqaruvchilar uchun teng sharoitlar yaratiladi.