AQSh nima sababdan ikkinchi avianosets yuborishni ko‘rib chiqmoqda?
Amerika Qo‘shma Shtatlari Prezidenti Donald Tramp Yaqin Sharqqa yana bir harbiy avianosets jo‘natish ehtimolini ko‘rib chiqayotganini ma’lum qildi. Bu bayonot AQSh va Eron o‘rtasida yangi keskinlik yuzaga kelishi mumkinligi haqidagi xavotirlarni kuchaytirdi.
Avvalroq AQSh mintaqaga bitta avianosets joylashtirgan edi. Endilikda USS George Washington, USS George H.W. Bush yoki Ford avianosetslaridan biri yuborilishi mumkinligi aytilmoqda. Biroq har bir kema mintaqaga yetib kelishi uchun kamida bir hafta vaqt talab etiladi.
Muzokaralar qanday sharoitda davom etmoqda?
O‘mon vositachiligida o‘tgan uchrashuvlar Eron rasmiylariga ko‘ra, diplomatik jarayonni davom ettirish uchun yetarli darajada tushunish va kelishuv mavjudligini ko‘rsatgan. Eron Tashqi ishlar vazirligi vakili Ismoil Bag‘oiy muzokaralardan keyin jarayonni davom ettirish bo‘yicha umumiy fikr shakllanganini bildirdi.
Ali Larijoniy O‘monga tashrif buyurib, keyingi bosqichda Qatarga yo‘l olishi rejalashtirilgan. Har ikki davlat ham mintaqaviy inqirozlarda vositachi sifatida faol ishtirok etgan.
Trampning “juda qattiq choralar” haqidagi bayonoti nimani anglatadi?
Isroil OAVlariga bergan intervyusida Tramp agar kelishuvga erishilmasa, AQSh “juda qattiq choralar” ko‘rishini aytdi. Unga ko‘ra, variantlar ikki xil: kelishuvga erishish yoki keskin harakatlarga o‘tish.
Avvalroq Tramp Isroil bilan birgalikda Eron yadroviy obyektlariga zarba bergan edi. O‘tgan oy mamlakat ichidagi namoyishlar paytida harbiy aralashuv ehtimoli tilga olingan bo‘lsa-da, yakunda bunday qaror qabul qilinmadi.
Yadro boyitish masalasida asosiy kelishmovchilik nimada?
Vashington Eron 60 foizgacha boyitilgan uran zaxirasidan voz kechishini talab qilmoqda. Bu ko‘rsatkich qurol darajasi hisoblangan 90 foizga juda yaqin hisoblanadi.
Eron Atom Energetikasi tashkiloti rahbari Muhammad Eslomiy 60 foizlik uranni suyultirish imkoniyati barcha sanksiyalar bekor qilinishiga bog‘liq ekanini ta’kidladi. Eron prezidenti Mas’ud Pezeshkiyon esa mamlakat boyitish huquqidan voz kechmasligini bildirgan.
Tramp zarbalaridan so‘ng Tehron boyitish jarayoni to‘xtatilganini aytgan, biroq yadro dasturi faqat tinch maqsadga qaratilganini doim ta’kidlab keladi.
Ballistik raketa dasturi muzokaralarga qanday ta’sir qilmoqda?
AQSh muzokaralar doirasini kengaytirib, Eronning ballistik raketa dasturini ham cheklashni istamoqda. Bu masala Isroil tomonidan ham faol qo‘llab-quvvatlanmoqda.
Tehron esa raketa arsenali qayta tiklanganini va bu yo‘nalish muhokama mavzusi emasligini bildirgan. Eron vakillari AQSh tashqi bosimlardan mustaqil qaror qabul qilishi kerakligini ta’kidlashgan.
Harbiy tayyorgarlik mintaqada qanday ko‘rinish olmoqda?
Reuters tahliliga ko‘ra, sun’iy yo‘ldosh tasvirlari mintaqada harbiy texnika va samolyotlar soni oshganini ko‘rsatmoqda. Qatar hududidagi al-Udeid bazasida raketalar yuk mashinalariga joylashtirilib, tezkor harakatga tayyor holatga keltirilgan.
Neft narxlari esa AQSh–Eron tarangligiga bog‘liq ravishda o‘zgarib bormoqda.
Muzokaralarning keyingi bosqichi qanday bo‘ladi?
Hozircha navbatdagi uchrashuv sanasi va manzili e’lon qilinmagan. O‘tgan yili besh bosqichli muzokaralar boyitish masalasidagi kelishmovchilik sabab to‘xtab qolgan edi.
Manba: South China Morning Post