AQShdagi **Jorj Vashington universiteti** huzuridagi **Milliy xavfsizlik arxivi** Rossiya prezidenti **Vladimir Putin** va AQSh prezidenti **Jorj Bush** o‘rtasida 2001, 2005 va 2008 yillarda bo‘lib o‘tgan **yakka uchrashuvlar** stenogrammalarini e’lon qildi.
Mazkur hujjatlar **AQShda axborot erkinligi to‘g‘risidagi qonun** asosida, sud qarori bilan maxfiylikdan chiqarilgan.
---
## 2001 yilgi uchrashuv: tarix, hudud va NATO masalalari
Dastlabki uchrashuv **2001 yil 16 iyun** kuni Sloveniya poytaxti **Lyublyanadagi “Brdo” qarorgohida** bo‘lib o‘tgan. Bu Vladimir Putin va Jorj Bush o‘rtasidagi **ilk rasmiy uchrashuv** edi.
### Putin pozitsiyasi
Suhbat davomida Vladimir Putin Rossiya:
* o‘z ixtiyori bilan **katta hududlardan voz kechganini**,
* bunga **Ukraina, Qozog‘iston va Kavkaz** hududlarini misol qilib keltirdi.
Shuningdek, u:
* **NATOning Sharqqa kengayishiga qarshi** ekanini,
* Rossiya bu jarayonda o‘zini **chetda qolib ketgandek his qilayotganini**,
* Moskva NATO kengayishiga **ta’sir o‘tkaza olmayotganini** ta’kidladi.
### Bush javobi
Jorj Bush esa:
* Rossiya bilan hamkorlikni qo‘llab-quvvatlashini,
* **kuchli va barqaror Rossiya AQSh manfaatlariga mos kelishini** bildirgan.
---
## Matbuot erkinligi va NTV masalasi
Uchrashuvda AQSh prezidenti Rossiyadagi **matbuot erkinligi** haqida savol ko‘targan. Xususan, **NTV telekanalining davlat nazoratiga o‘tkazilishi** muhokama qilingan.
Vladimir Putin bunga javoban:
* telekanalning sobiq egasi **Vladimir Gusinskiyni moliyaviy jinoyatlarda ayblagan**.
---
## 2008 yilgi uchrashuv: NATO va Ukraina bo‘yicha keskin pozitsiya
2008 yildagi uchrashuv **NATOning Sharqqa kengayishi** fonida bo‘lib o‘tgan.
Vladimir Putin:
* **Ukraina va Gruziyaning NATOga qo‘shilishi Rossiya xavfsizligi uchun tahdid** ekanini bildirgan.
Uning fikricha:
* Ukrainaning NATOga kirishi **uzoq muddatli qarama-qarshilikka olib keladi**;
* NATO Rossiya chegaralari yaqinida **harbiy bazalar va tizimlar joylashtirishi mumkin**;
* Ukraina **sovet davrida shakllangan davlat** hisoblanadi.
Shuningdek, Putin Ukraina aholisining **katta qismi NATOga qarshi** ekanini aytgan.
### 2008 yilgi so‘rovnoma natijalari
Putin keltirgan ma’lumotlarga ko‘ra, 2008 yil bahorida Ukrainada o‘tkazilgan so‘rov natijalari quyidagicha bo‘lgan:
* **59%** — qarshi
* **22%** — tarafdor
* **19%** — betaraf
---
## Keyingi yillardagi keskin burilish
Keyingi yillarda Ukrainada NATOga munosabat **keskin o‘zgargan**.
* **2024 yil kuzidagi so‘rov** natijalariga ko‘ra, aholining **82 foizdan ortig‘i** Ukrainani NATOga a’zo bo‘lishini qo‘llab-quvvatlagan.
* Bugungi kunda **Ukrainaning NATOga a’zolik yo‘li konstitutsiyada mustahkamlangan**.
* Rossiya esa **NATOga qo‘shilmaslikni urushni to‘xtatish shartlaridan biri** sifatida ko‘rsatmoqda.
---
## 2005 yilgi uchrashuv: yadro xavfsizligi
Yana bir stenogramma **2005 yil 16 sentabr** kuni **Oq uyda** bo‘lib o‘tgan uchrashuvga oid.
Bu suhbatda tomonlar quyidagi masalalarni muhokama qilgan:
* **yadro qurollarining tarqalmasligi**,
* Rossiyaning **Eron va Shimoliy Koreya bilan munosabatlari**.