Yuridik shaxslardan olinadigan yer solig‘i bo‘yicha soliq qonunchiligiga muhim o‘zgartirishlar kiritildi. Mazkur yangiliklar soliq stavkalarini indeksatsiya qilish, kamaytiruvchi va oshiruvchi koeffitsiyentlarni qo‘llash, ayrim toifadagi soliq to‘lovchilar uchun imtiyozlar hamda yer solig‘i hisobotini shakllantirish va taqdim etish tartibiga taalluqlidir.
Qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallanmagan yerlar bo‘yicha bazaviy stavkalar
Qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallanmagan yerlar uchun bazaviy yer solig‘i stavkalari 2025-yil darajasiga nisbatan indeksatsiya qilindi.
Soliq stavkalarining aniq miqdori Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘qorg‘i Kengesi, viloyatlar, tumanlar va shaharlar xalq deputatlari Kengashlari tomonidan kamaytiruvchi va oshiruvchi koeffitsiyentlar qo‘llanilgan holda belgilanadi.
Qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yerlar uchun koeffitsiyentlar
Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘qorg‘i Kengesi, viloyatlar hamda Toshkent shahar xalq deputatlari Kengashlari qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yerlar bo‘yicha belgilangan stavkalarga nisbatan 0,5 dan 1,2 gacha bo‘lgan kamaytiruvchi va oshiruvchi koeffitsiyentlarni qo‘llash huquqiga ega.
Issiqxona xo‘jaliklari egallagan yerlar bo‘yicha soliq
Issiqxona xo‘jaliklari egallagan yer uchastkalari uchun yer solig‘i qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yerlar uchun belgilangan stavkalarda to‘lanadi va qishloq xo‘jaligi ekinzorlarining normativ qiymatiga nisbatan 0,95 % miqdorda hisoblanadi.
Ushbu yer uchastkalarining normativ qiymati qonunchilikda belgilangan tartibda aniqlanadi.
Nogironligi bo‘lgan shaxslar tashkilotlari uchun imtiyozlar
Yagona ishtirokchilari nogironligi bo‘lgan shaxslarning jamoat birlashmalaridan iborat bo‘lgan yuridik shaxslar egallagan yer uchastkalari bo‘yicha yer solig‘i stavkalariga 0,1 koeffitsiyent qo‘llaniladi, agar:
- xodimlar umumiy sonining kamida 50 foizini nogironligi bo‘lgan shaxslar tashkil etsa;
- nogironligi bo‘lgan shaxslarning mehnatiga haq to‘lash fondi umumiy mehnatga haq to‘lash fondining kamida 50 foizini tashkil etsa.
Avval mazkur toifadagi yer uchastkalariga nisbatan 0,25 koeffitsiyent qo‘llanilgan.
Ayrim obyektlar bo‘yicha soliq stavkasining oshirilishi
Soliq kodeksining 429-moddasi 9-qismi birinchi xatboshisida nazarda tutilgan obyektlar uchun yer solig‘i stavkasi 0,45 % dan 0,48 % ga oshirildi.
Yer solig‘i hisobotining hududlar bo‘yicha shakllantirilishi
Yer solig‘i hisoboti faqat soliq stavkalari tegishli xalq deputatlari Kengashlari tomonidan tasdiqlangan hududlar bo‘yicha shakllantiriladi.
Soliq stavkalari tasdiqlanmagan hududlarda yer solig‘i hisoboti soliq organlari tomonidan avtomatik tarzda shakllantirilmaydi.
Proaktiv tartibda yer solig‘i hisobotini taqdim etish
Yer solig‘i hisoboti proaktiv tartibga o‘tkazildi. Hisobot soliq organlarida mavjud ma’lumotlar hamda soliq to‘lovchi tomonidan shaxsiy kabinet orqali kiritilgan axborotlar asosida avtomatik shakllantiriladi.
Soliq to‘lovchi hisobotni taqdim etish muddati tugagunga qadar, biroq 5 kun ichida tuzatishlar kiritishi mumkin.
Hisobotga tuzatishlar kiritilmagan taqdirda, soliq to‘lovchi avtomatik shakllantirilgan hisobotga rozilik bildirgan hisoblanadi va hisobot taqdim etilgan deb e’tirof etiladi.
Yer solig‘i hisobotini topshirish muddati
Qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallanmagan yerlar bo‘yicha yer solig‘i hisobotlari joriy yilning 20-yanvaridan kechiktirmay yer uchastkasi joylashgan hududdagi soliq organiga taqdim etilishi lozim.
2026-yil uchun hisobot shakllari
2026-yil uchun qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallanmagan yerlar bo‘yicha yer solig‘i hisobot shakllari my.soliq.uz portaliga joylashtirilgan:
- AOS to‘lovchilar uchun — 10510_20 shakl;
- AOS to‘lovchi hisoblanmaydigan soliq to‘lovchilar uchun — 10510_21 shakl.
Tasdiqlangan stavkalarni soliq organlariga taqdim etish
Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘qorg‘i Kengesi hamda viloyatlar, tumanlar va shaharlar xalq deputatlari Kengashlari har yili 10-yanvarga qadar yer solig‘i stavkalariga nisbatan qo‘llaniladigan kamaytiruvchi yoki oshiruvchi koeffitsiyentlar to‘g‘risidagi qarorlarni soliq organlariga taqdim etadi.
Joriy yilning 10-yanvar holatiga ko‘ra, Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Andijon, Buxoro, Jizzax, Qashqadaryo, Namangan, Samarqand, Toshkent, Farg‘ona va Xorazm viloyatlaridagi tuman va shahar Kengashlari tomonidan tasdiqlangan soliq stavkalari soliq organlariga taqdim etildi.
Xo‘jaobod, Izboskan, Bo‘ston, Shahrisabz shahri, Koson, Shahrisabz tumani, Quyi-Chirchiq va Xazorasp tumanlari bundan mustasno.
Mazkur hududlarda yer uchastkalariga ega bo‘lgan yuridik shaxslar qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallanmagan yerlar bo‘yicha yer solig‘i hisobotini taqdim etish imkoniyatiga ega.
Soliq stavkalari tasdiqlanmagan hududlarda esa yer solig‘i hisoboti soliq organlari tomonidan avtomatik shakllantirilmaydi.